Yeni bir çalışma, beynin içinde karar alma mekanizmasından sorumlu merkezi bir yönetim sisteminin bulunmadığını, ‘seçim yapma’ hissinin duyu, hareket ve çevresel etkileşimlerin bir sonucu olarak kendiliğinden ortaya çıktığını gösterdi.
ABD’de yapılan
bir araştırmada, insan beyninin işleyişine ve karar alma sürecine dair
geleneksel yaklaşımları bozan yeni bir teori öne sürdü.
ABD'deki Indiana
Üniversitesi Psikoloji ve Beyin Bilimleri Bölümünden Prof. Dr. Tom James, ‘önce
algılama, sonra düşünerek karar verme ve en son harekete geçme’ şeklinde
çalışan doğrusal bir sisteme sahip olmadığını savundu.
Araştırmada;
duyusal ve motor süreçlerin beyinde somut karşılıkları bulunurken, ikisi
arasında varsayılan bağımsız bir ‘karar verme’ merkezinin nörolojik olarak yer
almadığı kaydedildi.
Davranışların
yalnızca beynin verdiği kararlarla değil, beyin, vücut ve çevrenin sürekli
etkileşimiyle şekillendiğini belirten Prof. Dr. Tom James, insanların
eylemlerini genellikle arzu, inanç ve niyetlerine dayalı kararların sonucu
olarak gördüğünü aktardı. James, “Karar vermek günlük yaşamı ve davranışları
açıklamak için kullanışlı bir kavram olsa da beynin içinde bu süreci yöneten
tek bir karar merkezi bulunmamaktadır.” değerlendirmesinde bulundu.
James görüşünü
açıklamak için basit robot sistemlerinden örnek verdi. Yalnızca çevresini
algılayıp hareket edebilen bir robotun bile duvarları takip ederken dışarıdan
bakıldığında bilinçli kararlar alıyormuş gibi görünebildiğini söyledi.
James, “Bu
robotun içinde bir karar mekanizması yoktur; yalnızca çevresini algılar ve buna
göre hareket eder. İnsan davranışları da benzer şekilde, merkezi bir
denetleyici olmadan duyusal ve motor sistemlerin etkileşimiyle ortaya çıkıyor
olabilir.” açıklamasını yaptı.
Uzmanlar, beynin
içinde tüm kararları yöneten tek bir ‘merkezi denetleyici’ arayışının bilimsel
açıdan yeterli bir yaklaşım olmadığını bildirdi. Bilişsel sinir bilimin
gelecekte, yalnızca zihinsel süreçlere değil, beden ve çevrenin davranışlar
üzerindeki etkisine de odaklanması gerektiği ifade edildi.
Kaynak: DHA
