Dünya liderleri ve uzmanlar, 9 ile 20 Kasım tarihleri arasında sürenBirleşmiş Milletler COP31 zirvesiiçin Türkiye'nin Antalya kentinde bir araya geldi. BM İklim Değişikliği İcra Sekreteri Simon Stiell'e göre iklim değişikliğinin sağlık üzerindeki etkileri müzakerelerde merkezi bir rol oynuyor.
Hava kirliliğinden aşırı sıcaklara kadar iklim değişikliği, dünya genelinde insanların sağlığı için giderek büyüyen bir tehdit oluşturuyor.
Stiell, iklim felaketlerinin sağlık sistemlerini ve altyapıyı ağır biçimde sarstığını belirterek, 'İklim krizi artık pandemi boyutlarında küresel bir sağlık krizi' dedi ve bu yılki zirvede sağlığın yine temel gündem maddelerinden biri olacağını vurguladı.
Stiell, 'Bu COP'ta ülkeler bir seçimle karşı karşıya: elektrik mi, şok mu. Küresel ekonomiyi elektrik çağı için yeniden düzenlemek ya da aileler, şirketler ve hükümetler için, buna sağlık sistemleri de dahil, fosil yakıtların yol açtığı sürekli maliyetlere razı olmak' diye konuştu.
Fosil yakıtların yakılması ve insan kaynaklı iklim değişikliği, dış ortam hava kirliliği ve aşırı sıcaklar yoluyla her yıl tahminen 3,3 milyon ölümle bağlantılı, Lancet Countdown 2026 raporuna göre.
Dünya Meteoroloji Örgütü'nün 9 Kasım'da yayımladığı yeni rapora göre son 12 yıl, kayıtlara geçen en sıcak dönem oldu; son dört yıl, 2026 da dahil olmak üzere, şimdiye kadarki en sıcak dört yıl arasında yer aldı.
Artan sıcaklıklar, kuraklık ve şiddetli yağışlar, sıcağa bağlı hastalık ve ölümler, orman yangını dumanı ve kötü hava kalitesi, yetersiz beslenme ve gıda güvencesizliği, yaralanmalar ile kolera, sıtma ve dang gibi su ve vektör kaynaklı hastalıkların değişen risklerine katkıda bulunabiliyor.
Stiell, elektrik kesintilerinden aksayan su arıtmasına kadar uzanan etkileri örnek vererek, 'İklim riski bir sağlık sistemindeki her zayıf noktayı bulur ve büyütür' dedi.
Stiell, sağlığın her zaman 'iklim eyleminin kalbinde' olması gerektiğini ve bu alandan sorumlu bakanlıkların uyum tartışmalarına dahil edilmesi zorunluluğunu vurguladı.
'Her ulusal uyum planı bazı temel sorulara cevap verebilmelidir: Klinikler bir sıcak hava dalgası boyunca açık kalabiliyor mu? Selden sonra güvenli suya sahipler mi? Sağlık çalışanları bir salgını yayılmadan önce fark edebiliyor mu? En yüksek risk altındakiler ihtiyaç duydukları bakımı alabilecek mi?' diye ekledi.
Ancak uyum tek başına yeterli değil. Stiell, 'Hiçbir sağlık sistemi, sonu gelmeyen biçimde ısınan bir dünyaya dayanıklı hale getirilemez' diyerek ülkeleri, iklim planlarının nasıl tasarlandığına, finansman kararlarının nasıl alındığına ve ilerlemenin nasıl ölçüldüğüne sağlığın mutlaka dahil edilmesini sağlamaya çağırdı.
Kaynak: Euronews Sağlık
