Amaç

Su, insan sağlığı ve yaşamı için kritik bir bileşendir. Yetersiz erişim ve buna bağlı hijyen sorunları, özellikle çocuklar arasında hastalık ve ölüm oranlarını artırmaktadır. Ülkelerin gelişmişlik düzeyi toplumun suya erişimi üzerinde etkili olmaktadır. Bu araştırmanın amacı, düşük ve alt-orta gelirli ülkelerde içme ve kullanma suyuna erişimdeki yaygın sorunları incelemek ve bunların sağlık göstergeleri üzerindeki etkisini değerlendirmektir.Gereç ve Yöntem: Araştırma Dünya Bankası gelir grubu sınıflandırmasına göre düşük ve alt-orta gelirli ülkeler üzerinde yapılmış, bu grupta toplam 80 ülke bulunmasına rağmen, verilerine ulaşılabilen 24 ülke analize dahil edilmiştir. Araştırma panel veri analizi yöntemi ile gerçekleştirilmiş ve 24 ülkenin 2000-2021 dönemine ait verileri Excel, Eviews ve Stata programları kullanılarak analiz edilmiştir. Bağımsız değişkenler kırsal ve kentsel alanlarda içme suyu ve sanitasyon tesislerine erişim oranları, bağımlı değişken ise beş yaş altı ölüm oranıdır. Bu seçimin nedeni, ölüm oranının ülkelerin ekonomik durumu, gıda erişimi, temiz su mevcudiyeti ve sağlık altyapısı ile doğrudan ilişkili olmasıdır.Bulgular: Analiz sonuçları, kırsal alanlarda temel içme suyuna erişimdeki %1'lik bir artışın beş yaş altı ölüm oranlarını %0,07 oranında azaltabileceğini göstermektedir. Ayrıca, sabun ve su dahil olmak üzere temel el yıkama olanaklarına erişimdeki %1'lik bir artış beş yaş altı ölümleri %0,24 oranında azaltabilirken, kentsel alanlarda yeterli içme suyuna erişimdeki %1'lik bir artışın bu oranı yalnızca %0,01 oranında azaltması beklenmektedir.Sonuç: Bu çalışmanın tüm sonuçları göz önünde bulundurulduğunda, kırsal alanlardaki yetersiz altyapının iyileştirilmesi önem arz etmektedir. Devletin altyapıya ve koruyucu sağlık hizmetlerine yapacağı yatırımlar, sanitasyon hizmetlerine erişimi genişleterek hastalık ve ölüm oranlarını azaltabilir.Anahtar Kelimeler: Çocuk sağlığı, gelişmekte olan ülkeler, hijyen, ölüm oranı, sanitasyon, su.