Amaç

Afet yönetimi ile ilgili olarak bir alt alan olan yardım lojistiği operasyonlarının bilimsel bir şekilde ele alındığı bu çalışmada otorite sahiplerine yol gösterebilecek niteliğe sahip bir tasarım çalışmasının yapılması hedeflenmiştir. Afetzedelere faydası olmayan, israf içeren süreçlerin ayıklandığı, değer odaklı yalın bakış açısında sahip ve klasik lojistik akışa uygun bir çalışma yapılması amaçlanmıştır. Aksiyomatik tasarım yaklaşımının genel olarak lojistik alanında, özel olarak ise relief lojistik alanında kullanımı çok yenidir ve bu yönü ile literatürdeki boşluğa katkı sağlayacaktır.Yöntem: Bu çalışmada yöntem olarak Aksiyomatik Tasarım (AT) prensiplerinden Bağımsızlık Aksiyomu kullanılarak yardım lojistiği faaliyetleri için eksiksiz, ayrık, israflardan arındırılmış bir tasarım yapısı ortaya konulmuştur. Bağımsızlık aksiyonu, tasarım adımlarının olabildiğince birbirinden ayrık tasarlanmasını esas alan bilimsel bir metodolojidir. Söz konusu tasarım yapısı oluşturulurken klasik lojistiğin boyutları göz önüne alınmış ve yalın lojistik perspektifinden yararlanılmıştır. Ayrıca yardım lojistiği tasarım adımlarının tanımlanmasında güncel literatürden etkin bir şekilde yararlanılmıştır.Bulgular: 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen ve Türkiye ile Suriye'yi etkileyen depremler sonrasında yaşanan sorunlar, yardım lojistiği konusunda örgütsel farkındalığın oluşmadığını göstermiştir. Deprem sonrası yardım malzemelerinin toplanması ve sevk işlemleri gözlemlendiğinde bu operasyonun doğru bir şekilde sürdürülmediği görülmüş ve böyle bir çalışmanın gerekliliği fark edilmiştir.Sonuç: Ortaya konmuş olan tasarım, yatay hiyerarşiye sahip, yalın, lojistik akışa uygun, anlaşılması ve uygulaması kolay bir tasarım çalışması olarak ortaya konmuştur. Güncel literatür üzerinde yapılan araştırmalar tasarım adımlarının neler olması gerektiği hususunda yol gösterici olmuştur. Gelecek çalışmalar için AT yaklaşımlarının afet lojistiğinin diğer alanlarında da uygulanması önerilmektedir. Kurtarma faaliyetlerinin doğru bir şekilde önceliklendirilmesi, afetzedelerin barınma bölgelerine doğru bir şekilde transfer edilmesi ve afet sonrası ortaya çıkan atıkların yönetimi gibi alanlar AT yaklaşımları ile iyileştirilmesi mümkün olan alanlardır.