Amaç

Tip 2 diyabetes mellitus (T2DM)’un sık görülen bir mikrovasküler komplikasyonu olan diyabetik periferik nöropati (DPN), hastaların sağlıkla ilişkili yaşam kalitesini (HRQoL) önemli ölçüde düşürmektedir. Bu çalışmada, DPN’nin HRQoL üzerindeki etkisi EuroQol-5D-3L (EQ-5D-3L) ve Görsel Analog Skala (VAS) kullanılarak değerlendirilmiş; ayrıca HRQoL ile ilişkili klinik ve demografik belirleyiciler incelenmiştir.Yöntemler: Çalışmamız, üçüncü basamak bir endokrinoloji kliniğinde takip edilen 308 T2DM hastasında gerçekleştirildi. DPN, nörolojik muayene, derin tendon refleksleri, monofilament testi ve vibrasyon algılama eşiği (VPT) ölçümleriyle değerlendirildi. HRQoL, kültürel olarak geçerlilik ve güvenilirliği sağlanmış Türkçe EQ-5D-3L ve VAS ile değerlendirildi.Bulgular: DPN, 114 hastada (%37,0) saptandı. EQ-5D-3L indeks ve VAS ortalama puanları, DPN bulunan hastalarda bulunmayanlara göre daha düşüktü (0.44 ± 0.30’a karşı 0.73 ± 0.20; 60.5 ± 21.6’ya karşı 68.5 ± 19.7; p < 0.001). Ağrı/rahatsızlık ve anksiyete/depresyon, yaşam kalitesindeki düşüşe en fazla katkıda bulunan alanlardı. VPT değerleri, hem EQ-5D-3L hem de VAS sonuçlarıyla anlamlı ve ters yönde korelasyon gösterdi. Alt grup analizlerinde düşük eğitim düzeyi ve insülin-oral kombinasyon tedavi alanların daha düşük HRQoL puanlarına sahip olduğu; ek mikrovasküler komplikasyonların ise skorları ek olarak düşürmediği görüldü.Sonuç: DPN, T2DM hastalarında yaşam kalitesini belirgin şekilde bozmaktadır; bu bozulmada ağrı ve anksiyete en baskın rolü oynamaktadır. Objektif nöropati şiddeti ile daha kötü algılanan sağlık arasında anlamlı ilişki bulunması, erken tanı ve kapsamlı yönetim ihtiyacını göstermektedir. Kesitsel tasarım nedensel çıkarıma izin vermese de, bulgular nöropatiye özgü müdahalelerin hasta merkezli diyabet yönetiminin ayrılmaz bir parçası olması gerektiğine işaret etmektedir.