Bu sistematik derleme, 2020–2025 yılları arasında yayımlanmış, sağlıklı bireylerle yapılan ve pasif müzik dinletisi sırasında elektroensefalografi (EEG) ile ölçülen nöroplastik etkileri inceleyen deneysel çalışmaları değerlendirmektedir. Amaç, müzik dinletisinin duygusal ve bilişsel beyin ağları üzerindeki etkilerini anlamaktır.
Derleme, karşılaştırmasız (within-subject) tasarımlı, EEG verisi toplanmış sekiz çalışmayı kapsamaktadır. Bulgular, müzik dinletisinin prefrontal, temporal ve motor bölgelerde teta ve alfa bantlarında senkronizasyon artışı, fonksiyonel bağlantısallık güçlenmesi ve bilgi işlemeye özgü ağ modülerliğinde değişimler oluşturduğunu göstermektedir.
Duygusal süreçlere odaklanan çalışmalar, hoşnutluk ve haz gibi tepkilerin orbitofrontal korteks, insula ve temporal bölgelerde teta aktivitesini artırdığını; bilişsel süreçlere yönelik çalışmalar ise dikkat, bellek ve tanıdıklık gibi işlevlerle bağlantılı ağ yeniden yapılanmalarını ortaya koymaktadır.
Müzik dinletisinin, deneyime bağlı uzun vadeli nöroplastik değişimleri desteklediği ve duygusal regülasyon, dikkat ile öğrenme süreçlerini güçlendirebileceği belirtilmektedir. Ancak, küçük örneklem boyutları, yöntemsel çeşitlilik ve yalnızca sağlıklı bireylerin incelenmesi gibi sınırlılıklar, bulguların genellenebilirliğini kısıtlamaktadır.
Türkiye’deki sınırlı EEG çalışmaları, müzik dinletisinin beta ve duyusal-motor ritim bantlarında etkiler yarattığını ve anksiyeteyi azalttığını desteklemektedir. Gelecekte, geniş örneklemli, yapılandırılmış müzik protokolleri içeren EEG araştırmaları yapılması önerilir.