Amaç

Türkiye’de yaşlı nüfusun artmasıyla birlikte geriatrik depresyon (GD) önemli bir halk sağlığı sorunu haline gelmiştir. Bu çalışma, GD’ye etki eden sosyo-demografik, psikososyal ve teknolojik faktörleri inceleyerek depresyonun belirleyicilerini ortaya koymayı amaçlamaktadır.Yöntem: Araştırmada, Türkiye İstatistik Kurumu ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından hazırlanan 2023 yılı Türkiye Yaşlı Profili veri seti kullanılmıştır. 50 yaş ve üzeri 29.785 bireyden elde edilen veriler yaş gruplarına göre düzenlenmiş ve ikili lojistik regresyon analizleriyle değerlendirilmiştir. Geriatrik Depresyon Ölçeği (GDO-30) esas alınarak depresyon durumu belirlenmiştir. Verilerin analizi için IBM SPSS Statistics programı kullanılmıştır.Bulgular: Analiz bulguları, mutsuzluk, gelecek kaygısı, teknoloji kullanımı, yalnızlık, kadın cinsiyet, düşük eğitim düzeyi, medeni durum (evli olmama), düşük gelir ve ileri yaş gibi değişkenlerin GD riskini anlamlı düzeyde artırdığını göstermiştir. 50 yaşından itibaren bireylerde yaş ilerledikçe depresyon üzerinde anlamlı etkide bulunan değişkenler farklılık göstermiştir. Yaş ilerledikçe cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, teknoloji kullanımı, gelecek kaygısı ve yalnızlık değişkenleri depresyonu daha çok etkileme düzeylerine sahip olmaktadır. Bu durum bireylerin yaşlandıkça daha çok yalnızlaştığı olgusuna bağlanabilir. Bu da bireyleri mutsuzlaştırırken daha çok teknoloji kullanımına sevk etmektedir. Bulgular, geriatrik depresyonun önlenmesi ve yönetimi için sosyal destek mekanizmalarının güçlendirilmesi, psikolojik dayanıklılığı artırmaya yönelik stratejilerin geliştirilmesi ve yaşlı bireylerin teknolojiye adaptasyonunun desteklenmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.Sonuç: Bu bağlamda, Türkiye’de yaşlı nüfusa yönelik ruh sağlığı politikalarının daha bütüncül bir yaklaşımla ele alınması ve depresyon riskini azaltmaya yönelik sosyal ve ekonomik düzenlemelerin hayata geçirilmesi önerilmektedir.