Amaç

Bu çalışma, meme, serviks ve kolorektal kanser tanısı konmuş hastaların tarama davranışlarını belirlemek ve tarama testlerine katılımlarıyla ilişkili faktörleri tanımlamak amacıyla gerçekleştirilmiştir

Gereç ve Yöntem

Kesitsel ve tanımlayıcı bu çalışma, Haziran ve Aralık 2021 tarihleri arasında İstanbul'daki bir hastanede, meme, rahim ağzı veya kolorektal kanser tanısı konmuş 470 kişi ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların sosyodemografik özellikleri ve kanser tarama testleri hakkındaki bilgileri, yüz yüze görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından ilgili literatüre dayalı olarak geliştirilen bir sosyodemografik bilgi formu ve bir tıbbi geçmiş formu kullanılmıştır

Bulgular

Katılımcıların çoğunluğu kadındı ve yaş, medeni durum, eğitim düzeyi gibi faktörlerde farklılıklar gözlendi. Kanser taramasına katılma oranları meme kanseri hastalarında %55, kolorektal kanser hastalarında %33 ve rahim ağzı kanseri hastalarında %57 olarak bulundu. Kanser türleri arasında tarama oranlarında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar gözlemlenmiştir. Ayrıca, kanser korkusu ve ailede kanser öyküsü gibi duygusal faktörlerin kanser tarama testlerine katılımı olumlu yönde etkilediği bulunmuştur

Sonuç

Meme ve rahim ağzı kanseri tarama oranlarının kolorektal kansere göre daha yüksek olduğu bulunmuştur. Ayrıca, aile hekimlerini düzenli olarak ziyaret eden bireylerin tarama testlerine katılımının daha yüksek olduğu görülmüştür. Kanser korkusu, aile öyküsü ve sağlık profesyonellerinin önerileri, tarama davranışını etkileyen önemli faktörler olarak ortaya çıkmıştır. Bu çalışma, tarama davranışlarının kanser türüne göre farklılık gösterdiğini ve sağlık hizmetlerine ve bilgi kaynaklarına erişimin önemli bir etkisi olduğunu ortaya koymuştur. Aile hekimlerinin aktif rolünün güçlendirilmesi, farkındalık ve eğitim girişimlerinin genişletilmesi, kanserin erken teşhis oranlarının artmasına katkıda bulunabilir.