Arkaplan: Akut pankreatit (AP), hafif inflamasyondan çoklu organ yetmezliği ile seyreden ağır formlara kadar geniş bir klinik spektrumda görülebilen bir hastalıktır ve anlamlı morbidite ve mortalite oranları ile ilişkilidir. İleri yaşlı bireyler, azalmış fizyolojik rezerv ve birden fazla komorbiditenin varlığı nedeniyle özellikle savunmasızdır.

Bu çalışmada, yaşın akut pankreatitli hastalarda komorbiditeler ve klinik sonuçlar üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.Amaç :Bu çalışmanın temel amacı, akut pankreatit tanısı alan 65 yaş ve üzerindeki bireylerde sistemik komplikasyonlar ve mortaliteye katkıda bulunan risk faktörlerini belirlemektir.

Ayrıca, yaygın olarak kullanılan klinik hastalık şiddeti skorlama sistemlerinin farklı yaş gruplarındaki etkinliğinin değerlendirilmesi hedeflenmiştir.Gereç ve Yöntemler: Bu retrospektif kohort çalışmasında, Ocak 2023 ile Mayıs 2025 tarihleri arasında akut pankreatit tanısıyla başvuran 401 hasta değerlendirildi.

Katılımcılar başlangıçta 65 yaş altı ve 65 yaş ve üzeri olmak üzere iki gruba ayrıldı; yaşlı popülasyon içinde ek yaşa göre alt grup analizleri gerçekleştirildi. Klinik, laboratuvar ve demografik değişkenler sistematik olarak değerlendirildi ve karşılaştırıldı. Sistemik komplikasyonlar, lokal komplikasyonlar ve hastane içi mortalitenin bağımsız belirleyicilerini saptamak amacıyla çok değişkenli lojistik regresyon analizleri uygulandı.Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 401 hastanın %50,1’i 65 yaş ve üzerindeydi.

Diyabetes mellitus (%32,3’e karşı %9,0), hipertansiyon (%75,1’e karşı %15,5) ve koroner arter hastalığı (%34,8’e karşı %5,5) gibi komorbiditeler yaşlı hastalarda anlamlı derecede daha sık görüldü (tüm p 0,05). Çok değişkenli analizde, ≥65 yaş (aOR = 1,96; %95 GA: 1,20–3,18) ve diyabet varlığı (aOR = 2,48; %95 GA: 1,47–4,21) sistemik komplikasyonlar için bağımsız belirleyiciler olarak belirlendi.

Hastane içi mortalite açısından ise sistemik komplikasyonlar (aOR = 2,68; %95 GA: 1,07–6,69) ve düşük serum albümin düzeyleri (g/dL başına aOR = 0,43; %95 GA: 0,19–0,96) anlamlı risk faktörleri olarak saptandı. Mevcut hastalık şiddeti skorlarının mortalite ve komplikasyonları öngörmedeki performansının yaşlı hastalarda sınırlı olduğu görüldü (AUC < 0,80).Sonuç: Bu çalışma, yaşlı hastalarda akut pankreatit yönetiminin yalnızca yaş temelinde değil, komorbiditeler ve klinik bulgular dikkate alınarak planlanması gerektiğini göstermektedir.

Ayrıca, mevcut risk skorlama sistemlerinin yaşlı hasta grubuna uygunluğu yeniden değerlendirilmelidir. Bu özel hasta grubu için hastalık şiddetini daha doğru yansıtan yeni skorlama modellerine ihtiyaç vardır.